การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ.จัดโครงการ "ล้างแอร์ช่วยชาติ ประหยัดไฟ ไทยต้องรอด“ มอบส่วนลดล้างแอร์ มูลค่า 300 บาท จากค่าบริการล้างแอร์ไม่เกิน 600 บาท ระหว่างวันที่ 25 มีนาคม เวลา 11.00 น. ถึงวันที่ 23 พฤษภาคม 2569 หรือจนกว่าจะครบ จำนวน 30,000 สิทธิ์

เนื้อหา … ของข้อความนี้มีความเข้าใจผิด

-

-

มีการแชร์ข่าวว่า คณะรัฐมนตรีนัดพิเศษอนุมัติมาตรการช่วยเหลือผลกระทบจากราคาน้ำมันแพง โดยเพิ่มเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐให้ผู้มีรายได้น้อยอีกคนละ 100 บาท จากเดิม 300 บาทเป็น 400 บาท เป็นเวลา 1 เดือน พร้อมเตรียมมาตรการอื่น เช่น ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน อัดซอฟต์โลนช่วยผู้ประกอบการ และดูแลกลุ่มขนส่ง เกษตรกร รวมถึง SME ข่าวยังเชื่อมโยงกับบริบทวิกฤตพลังงานโลกและการทำงานของรัฐบาลในช่วงรักษาการ อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบพบว่า แนวคิดเรื่องการเติมเงินบัตรคนจนและการช่วยเหลือด้านพลังงานเป็นมาตรการที่รัฐเคยใช้จริงในอดีต และตัวเลขผู้ถือบัตรก็ใกล้เคียงข้อเท็จจริง แต่รายละเอียดเหตุการณ์ประชุม วันเวลา บริบททางการเมือง และการประกาศมติใหม่ตามที่กล่าวอ้าง ไม่พบการยืนยันจากแหล่งข่าวทางการหรือสื่อหลัก จึงมีลักษณะเป็นการนำข้อมูลจริงบางส่วนมาผสมกับข้อมูลที่แต่งเติมหรือบิดบริบทให้ดูเหมือนข่าวใหม่

มีการแชร์ข่าวว่า พบโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ชื่อ “Cicada” มาจากจิ้งหรีด และแพร่แล้วในหลายประเทศ ทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นไวรัสชนิดใหม่ที่มีต้นกำเนิดจากแมลง ข้อเท็จจริงคือ มีรายงานถึงสายพันธุ์ย่อยของโควิดในกลุ่มโอไมครอนที่ถูกเรียกเล่น ๆ ว่า “Cicada” เนื่องจากเปรียบเทียบกับพฤติกรรมของแมลงที่เงียบไปนานแล้วกลับมาพบอีกครั้ง ไม่ได้หมายถึงแหล่งกำเนิดจากจิ้งหรีดหรือแมลงจริง สายพันธุ์ดังกล่าวยังถูกตรวจพบในหลายประเทศ แต่มีสัดส่วนการระบาดทั่วโลกค่อนข้างต่ำ และอยู่ในกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเท่านั้น องค์การอนามัยโลก (World Health Organization) ระบุว่ายังไม่พบหลักฐานว่ามีความรุนแรงหรือความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับสายพันธุ์อื่น วัคซีนโควิดยังคงช่วยลดโอกาสเกิดอาการรุนแรงจากสายพันธุ์ย่อยลักษณะนี้ได้ ดังนั้นการใช้ชื่อ “ไวรัสจากจิ้งหรีด” เป็นการสื่อสารที่ทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับที่มาและความอันตรายของโรค ประชาชนควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขที่เชื่อถือได้เพื่อลดความตื่นตระหนก

กระแสโซเชียลมีการแชร์ข้อมูลเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่เรียกว่า “ลวดทองแดงประหยัดน้ำมัน 30%” โดยอ้างว่าสามารถติดตั้งกับรถเพื่อช่วยจัดระเบียบโมเลกุลของน้ำมันด้วยสนามพลังงาน ทำให้เครื่องยนต์เผาไหม้ได้ดีขึ้นและช่วยลดการใช้น้ำมัน อย่างไรก็ตาม ภาคภูมิ เดชหัสดิน ได้ออกมาเตือนว่าเทคโนโลยีลักษณะนี้ ไม่มีหลักฐานงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือรองรับ และมักเป็นการโฆษณาเกินจริงเพื่อหลอกขายสินค้า ผู้ที่หลงเชื่ออาจเสียเงินโดยไม่ได้รับผลลัพธ์ตามที่กล่าวอ้าง ในความเป็นจริง การประหยัดน้ำมันควรทำผ่านการดูแลรถและพฤติกรรมการขับขี่ เช่น ตรวจเช็กลมยางให้เหมาะสม ไม่บรรทุกของหนักเกินจำเป็น และเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่องตามระยะ การขับขี่ด้วยความเร็วคงที่และไม่เร่งหรือเบรกกะทันหันก็ช่วยลดการใช้น้ำมันได้เช่นกัน จึงควรระวังโฆษณาที่ใช้คำอธิบายทางเทคนิคซับซ้อนแต่ไม่มีข้อมูลพิสูจน์

โพสต์ที่แชร์ภาพ อุโมงค์จักรยานใต้น้ำในเนเธอร์แลนด์ที่มีเพดานกระจกให้แสงธรรมชาติส่องลงมา ถูกเผยแพร่ในโซเชียลและทำให้หลายคนเชื่อว่าเป็นนวัตกรรมจริงของประเทศที่มีวัฒนธรรมการปั่นจักรยานสูง เนื้อหาอ้างว่าอุโมงค์ดังกล่าวถูกออกแบบให้สร้างต่ำกว่าระดับน้ำของคลอง แต่ยังคงความสว่างและความสวยงามด้วยหลังคาโปร่งใสที่สามารถมองเห็นเรือด้านบนได้ อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบพบว่าต้นทางของภาพมาจากเพจคอนเทนต์ต่างประเทศที่มักเผยแพร่ภาพแนว “นวัตกรรมแปลกใหม่” พร้อมภาพประกอบที่สร้างด้วย AI สถานทูตเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทยยืนยันว่า ไม่มีอุโมงค์จักรยานลักษณะนี้ในประเทศ และไม่พบโครงการก่อสร้างดังกล่าว การวิเคราะห์ภาพด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI ยังพบว่าหลายส่วนของภาพถูกสร้างหรือปรับแต่งด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ก่อนหน้านี้เพจเดียวกันก็เคยเผยแพร่คอนเทนต์เกี่ยวกับนวัตกรรมในเมืองต่าง ๆ ที่ภายหลังถูกตรวจสอบว่าไม่เป็นความจริง

คลิปไวรัลที่ถูกโพสต์พร้อมข้อความว่า “อิสราเอลป่นปี้หนัก” เป็นการนำภาพความเสียหายของอาคารและรถยนต์มาใช้สร้างความเข้าใจผิด โดยผู้โพสต์ระ ว่าเป็นเหตุการณ์ในอิสราเอล หลังจากไปมีปัญหากับอิหร่าน ทำให้มีผู้เข้าชมจำนวนหนึ่งเชื่อว่าเป็นสถานการณ์จริงในประเทศอิสราชตันเอล อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบด้วยการค้นหาภาพย้อนหลัง พบว่าคลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน กรุงเบรุต ประเทศเลบานอน ซึ่งเคยถูกเผยแพร่โดยสำนักข่าวท้องถิ่นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศยังรายงานภาพความเสียหายในจุดเดียวกัน โดยระบุว่าอยู่บริเวณย่าน Beir Hassan ของกรุงเบรุต จากปฏิบัติการโจมตีแบบเฉพาะจุดของอิสราชตันเอล ทางการอิสราเอลชี้แจงว่าเป้าหมายคือแกนนำระดับสูงของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน กระทรวงสาธารณสุขเลบานอนรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 31 ราย และบาดเจ็บ 149 รายจากเหตุการณ์ดังกล่าว ดังนั้น คลิปนี้จึงเป็นภาพเหตุการณ์จริง แต่ถูกนำมาใช้ผิดบริบทเพื่อทำให้เข้าใจว่าเกิดขึ้นในอิสราเอล

-

-

กระแสไวรัลในช่วงน้ำมันขาดแคลน มีการแชร์ว่ารถยนต์สามารถเติม “น้ำมันปาล์ม” หรือ น้ำมันพืชแทนน้ำมันดีเซลได้ โดยบางคลิปแสดงให้เห็นว่าสามารถสตาร์ทและขับรถได้จริง ทำให้หลายคนเชื่อว่าสามารถใช้แทนกันได้ อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญอธิบายว่าน้ำมันพืชมีคุณสมบัติต่างจากน้ำมันดีเซล โดยเฉพาะความหนืดที่สูงกว่า ทำให้การฉีดและการเผาไหม้ไม่มีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังมีกลีเซอรีนและสิ่งตกค้างที่ก่อให้เกิดคราบและการอุดตันในเครื่องยนต์ โดยเฉพาะรถดีเซลรุ่นใหม่ที่ใช้ระบบหัวฉีดแรงดันสูง จะได้รับผลกระทบได้ง่าย แม้ในบางกรณีรถอาจวิ่งได้จริงในระยะสั้น แต่การใช้งานต่อเนื่องจะทำให้เครื่องยนต์เสื่อมสภาพและเสียหาย นอกจากนี้ การประหยัดน้ำมันไม่ได้เกิดจากเชื้อเพลิงชนิดนี้โดยตรง และในความเป็นจริงควรใช้ “ไบโอดีเซล” ที่ผ่านกระบวนการแล้วมากกว่า

กระแสในโซเชียลมีการแชร์คลิปอุปกรณ์ที่เรียกว่า “Tensoring” ซึ่งเป็นลวดทองแดงนำไปติดบริเวณถังน้ำมัน โดยอ้างว่าสามารถช่วยประหยัดน้ำมันได้ถึง 30% และปรับโครงสร้างโมเลกุลน้ำมันให้เผาไหม้ดีขึ้น แนวคิดดังกล่าวถูกอธิบายว่าเป็นเทคโนโลยีสนามพลังงาน (Tensor Field) จาก Slim Spurling อย่างไรก็ตาม หลักการทางวิทยาศาสตร์ระบุว่าน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นสารไฮโดรคาร์บอนที่ไม่มีขั้ว จึงไม่สามารถถูกจัดเรียงโมเลกุลได้ด้วยสนามแม่เหล็กหรืออุปกรณ์ลักษณะนี้ อีกทั้งการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของน้ำมันจำเป็นต้องใช้กระบวนการในโรงกลั่น เช่น ความร้อน ความดัน หรือสารเร่งปฏิกิริยา ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากการนำลวดไปวางใกล้ถังน้ำมัน นอกจากนี้ หากเทคโนโลยีดังกล่าวใช้ได้จริง อุตสาหกรรมยานยนต์ทั่วโลกย่อมนำไปใช้แล้ว เพราะเพียงประหยัด 1–2% ก็มีมูลค่าสูงมาก กรณีที่ผู้ใช้บางรายรู้สึกว่าประหยัดขึ้น อาจเกิดจากพฤติกรรมการขับขี่ที่เปลี่ยนไปโดยไม่รู้ตัวมากกว่า

คลิปวิดีโอที่ถูกแชร์โดยอ้างว่าเป็นเหตุไฟไหม้ในกรุงเทลอาวีฟ ประเทศอิสราเอล ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 24 มี.ค. 2569 และมียอดเข้าชมจำนวนมาก ทำให้ผู้คนเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบันในอิสราเอล อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบด้วย Google Lens พบว่าคลิปดังกล่าวเคยถูกเผยแพร่มาตั้งแต่ปี 2565 โดยสำนักข่าว Reuters ซึ่งรายงานว่าเป็นเหตุการณ์กลุ่มกบฏฮูตีโจมตีคลังน้ำมันของบริษัท Saudi Aramco ในเมืองเจดดาห์ ประเทศ ซาอุดีอาระเบีย ไม่ใช่เหตุการณ์ในอิสราเอลตามที่กล่าวอ้าง นอกจากนี้ สื่อไทยอย่าง TNN ก็เคยรายงานเหตุการณ์เดียวกันนี้ โดยระบุว่าเป็นการโจมตีด้วยขีปนาวุธและจรวดจนทำให้เกิดเพลิงไหม้คลังน้ำมัน

การกล่าวอ้างว่า แพทองธาร ชินวัตร สนับสนุนให้ทุนการศึกษานักเรียนกัมพูชา โดยมีการโพสต์ภาพพร้อมข้อความชวนให้เกิดความขัดแย้งในโซเชียล และถูกนำไปเผยแพร่ต่อในหลายแพลตฟอร์มจนมียอดเข้าชมและแชร์จำนวนมาก ส่งผลให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง ไม่พบรายงานข่าวหรือแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือใดยืนยันว่าเธอเคยกล่าวเช่นนั้น อีกทั้งบัญชีโซเชียลมีเดียทางการและของพรรคก็ไม่มีเนื้อหาดังกล่าว และทีมโฆษกของ พรรคเพื่อไทย ได้ยืนยันว่าข้อความนี้ไม่ใช่คำพูดของเธอ นอกจากนี้ยังพบว่าประเด็นลักษณะนี้ถูกนำมาบิดเบือนซ้ำ ๆ ในโลกออนไลน์ เพื่อสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับนักการเมืองไทย

การกล่าวอ้างว่า แพทองธาร ชินวัตร สนับสนุนให้ทุนการศึกษานักเรียนกัมพูชา โดยมีการโพสต์ภาพพร้อมข้อความชวนให้เกิดความขัดแย้งในโซเชียล และถูกนำไปเผยแพร่ต่อในหลายแพลตฟอร์มจนมียอดเข้าชมและแชร์จำนวนมาก ส่งผลให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง ไม่พบรายงานข่าวหรือแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือใดยืนยันว่าเธอเคยกล่าวเช่นนั้น อีกทั้งบัญชีโซเชียลมีเดียทางการและของพรรคก็ไม่มีเนื้อหาดังกล่าว และทีมโฆษกของ พรรคเพื่อไทย ได้ยืนยันว่าข้อความนี้ไม่ใช่คำพูดของเธอ นอกจากนี้ยังพบว่าประเด็นลักษณะนี้ถูกนำมาบิดเบือนซ้ำ ๆ ในโลกออนไลน์ เพื่อสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับนักการเมืองไทย

คลิปที่อ้างว่า “อิหร่านเปิดศึกเต็มพิกัดแล้ว” ถูกเผยแพร่ในเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 7 มี.ค. 2569 โดยแสดงภาพรถถังจำนวนมากยิงต่อสู้กันอย่างหนัก จนทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์สงครามจริง และคลิปดังกล่าวมียอดรับชมมากกว่า 3.7 ล้านครั้ง รวมถึงถูกแชร์ต่อจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบด้วย Google Lens พบว่าภาพเดียวกันถูกโพสต์ไว้ก่อนหน้านี้ในยูทูบเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2569 โดยช่องที่นำเสนอวิดีโอแนวจำลองยุทธวิธีทางการทหาร ในคลิปต้นฉบับมีข้อความระบุชัดว่าเป็น “ภาพจำลองที่สร้างขึ้น ไม่ใช่เหตุการณ์จริง” และผู้สร้างยังอธิบายว่าเป็นวิดีโอที่สร้างด้วย AI โมเดล Jiemeng AI Seedance 2.0 ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสร้างวิดีโอของบริษัท ByteDance ที่เปิดให้ทดลองใช้ในจีน

-

"บิทคับ" ยัน ไม่มีแอปชื่อ "บิทคับเดสก์ท็อป" เป็นการแอบอ้างทั้งสิ้น

"บิทคับ" ยัน ไม่มีแอปชื่อ "บิทคับเดสก์ท็อป" เป็นการแอบอ้างทั้งสิ้น

-

มีการแชร์โพสต์ในโซเชียลอ้างว่า Giorgia Meloni นายกรัฐมนตรีอิตาลี กล่าวตอบโต้ Donald Trump ด้วยถ้อยคำรุนแรงเกี่ยวกับสงครามในตะวันออกกลาง ข้อความดังกล่าวระบุว่าอิตาลีจะไม่เป็น “เชื้อเพลิงสำหรับสงคราม” และไม่ยอมทำตามแรงกดดันจากสหรัฐฯ ทำให้โพสต์ถูกแชร์ต่อจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบไม่พบรายงานคำพูดนี้จากสำนักข่าวระดับโลก สื่ออิตาลี หรือช่องทางทางการของรัฐบาลอิตาลี ช่วงวันที่อ้างถึง เมโลนีเข้าร่วมประชุมผู้นำสหภาพยุโรปและให้สัมภาษณ์ในประเด็นลดความตึงเครียดผ่านการทูต ไม่ได้กล่าวโจมตีทรัมป์ตามข้อความในโพสต์ แม้ก่อนหน้านี้เธอเคยวิจารณ์การโจมตีทางทหารของสหรัฐฯ-อิสราเอล และยืนยันว่าอิตาลีไม่เข้าร่วมปฏิบัติการ รวมถึงมีแถลงการณ์ร่วมกับหลายประเทศเรียกร้องให้รักษาความปลอดภัยการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ แต่ถ้อยคำรุนแรงตามที่ถูกแชร์ไม่มีหลักฐานยืนยันแหล่งที่มาชัดเจน

มีการเผยแพร่โฆษณาบนโซเชียลมีเดียชวนให้ดาวน์โหลดแอปชื่อ “Bitkub Desktop” โดยอ้างว่าเป็นเวอร์ชันปรับปรุงใหม่สำหรับเทรดเดอร์ โฆษณาระบุว่าหากดาวน์โหลดและใช้งานจะได้รับเหรียญดิจิทัล 50 KUB เข้าบัญชีทันที ซึ่งดึงดูดให้ผู้ใช้งานสนใจจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบพบว่าแพลตฟอร์มซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล Bitkub ยืนยันว่าไม่มีแอปหรือเว็บไซต์ชื่อ Bitkub Desktop แต่อย่างใด บริษัทระบุว่าโฆษณาดังกล่าวไม่เกี่ยวข้องกับองค์กร และมีเจตนาหลอกลวงให้ผู้ใช้ดาวน์โหลดแอปปลอม เนื้อหาลักษณะนี้เคยถูกเผยแพร่ตั้งแต่ต้นปี 2568 และกลับมาระบาดอีกครั้งในปี 2569 ผู้ใช้งานที่คลิกลิงก์หรือกรอกข้อมูลอาจเสี่ยงถูกขโมยบัญชีหรือข้อมูลทางการเงิน จึงแนะนำให้ตรวจสอบช่องทางทางการ เช่น เพจที่มีเครื่องหมายยืนยันตัวตน และหลีกเลี่ยงการให้รหัสผ่านหรือข้อมูลส่วนตัว

มีการแชร์คลิปเหตุทะเลาะวิวาทในปั๊มน้ำมัน พร้อมข้อความอ้างว่าเป็นสถานการณ์แย่งซื้อน้ำมันจากผลกระทบการสู้รบในตะวันออกกลาง โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่บนโซเชียลและมีผู้เข้าชมจำนวนมาก ทำให้หลายคนเข้าใจว่าเกิดเหตุโกลาหลจากน้ำมันขาดแคลนในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบย้อนหลังด้วยเครื่องมือค้นหาภาพ พบว่าคลิปเดียวกันเคยถูกเผยแพร่ตั้งแต่ปี 2565 สื่อท้องถิ่นในศรีลังกาและสื่ออินเดียรายงานว่าเป็นเหตุทะเลาะวิวาทในปั๊มน้ำมันที่เมือง Tellippalai เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นช่วงที่ ศรีลังกา เผชิญวิกฤตเศรษฐกิจและสินค้าขาดแคลนในเวลานั้น ต่อมาคลิปถูกนำกลับมาใช้ใหม่และเชื่อมโยงกับความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ทำให้เกิดความเข้าใจผิด แม้ราคาน้ำมันโลกมีความผันผวน แต่คลิปนี้ไม่ได้สะท้อนเหตุการณ์ปัจจุบันตามที่กล่าวอ้าง

กรมควบคุมโรคของไทยออกมาเตือนให้เฝ้าระวังโรค ไข้กาฬหลังแอ่น ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียรุนแรงที่อาจเสียชีวิตได้รวดเร็ว หากรักษาไม่ทัน มีรายงานว่าบางพื้นที่ในสหราชอาณาจักรพบการระบาดในกลุ่มนักเรียนและนักศึกษา ทำให้ผู้ที่มีแผนเดินทางไปยุโรปควรระมัดระวังและพิจารณาฉีดวัคซีนป้องกันล่วงหน้า สำหรับประเทศไทย ข้อมูลช่วง 1 ม.ค. – 17 มี.ค. 2569 พบผู้ป่วยสะสม 5 ราย และมีผู้เสียชีวิต 3 ราย แต่ยังไม่พบการระบาดเป็นกลุ่มก้อนหรือเชื่อมโยงกับต่างประเทศ อาการเริ่มต้นมักคล้ายไข้หวัด เช่น ไข้สูง ปวดศีรษะ คอแข็ง ปวดเมื่อย และบางรายอาจมีผื่นจ้ำเลือดหรือภาวะช็อก โรคสามารถแพร่ผ่านการไอ จาม หรือการอยู่ใกล้ชิดในพื้นที่แออัด เช่น โรงเรียนหรือหอพัก แนวทางป้องกันคือรักษาสุขอนามัย หลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกัน และฉีดวัคซีนในกลุ่มเสี่ยง หน่วยงานอย่าง กรมควบคุมโรค ยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและพร้อมสอบสวนโรคทันทีหากพบผู้ป่วยใหม่