จากข้อมูล ข้อความในสื่อสังคมออนไลน์ แสตมป์เมา กำลังระบาดในหมู่เยาวชน ทีมเครือข่ายอีสานโคแฟคได้สืบค้นข้อมูลเรื่องแสตมป์เมา จึงพบคำเตือนว่าเป็นอันตราย จากกรมการแพทย์ และสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สบยช.) . วันที่ 9 ก.ย. 2568 นพ.สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า “กระดาษเมา” หรือที่รู้จักในชื่อ สติกเกอร์เมา กระดาษมหัศจรรย์ หรือแสตมป์มรณะ คือการนำสาร แอลเอสดี (LSD) ซึ่งเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 1 ออกฤทธิ์หลอนประสาท มาหยดลงบนกระดาษดูดซับ (blotter paper) ที่มักพิมพ์ลวดลายและสีสันต่าง ๆ จากนั้นนำมาแบ่งเป็นชิ้นเล็ก ๆ ลักษณะคล้ายแสตมป์ แล้วใช้อมไว้ใต้ลิ้น เมื่อเข้าสู่ร่างกาย สารแอลเอสดีจะออกฤทธิ์ภายใน 30 – 90 นาที นาน 8 – 12 ชั่วโมง ส่งผลให้ผู้เสพมีอาการรูม่านตาขยาย อุณหภูมิร่างกายและความดันโลหิตสูงขึ้น หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออกมาก นอนไม่หลับ ปากแห้ง ตัวสั่น และเบื่ออาหาร ในระยะแรกผู้เสพอาจรู้สึกมึนศีรษะ เห็นแสงวูบวาบ หรือเกิดอาการเคลิ้มสุข แต่ต่อมาจะเข้าสู่ ภาวะประสาทหลอนรุนแรง เช่น เห็นภาพหลอน หูแว่ว การรับรู้ภาพและสีผิดเพี้ยน เห็นภาพความทรงจำในอดีตซ้ำขึ้นมา และอาจเกิดความหวาดกลัวรุนแรงได้ บางรายอาจควบคุมตนเองไม่ได้ จนถึงขั้นทำร้ายตัวเอง ทำร้ายผู้อื่น หรือเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย . นพ.สรายุทธ์ บุญชัยพานิชวัฒนา ผู้อำนวยการสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สบยช.) กล่าวเพิ่มเติมว่า การเสพสารแอลเอสดี (LSD) ส่งผลโดยตรงต่อการรับรู้ ความคิด และการตัดสินใจของผู้เสพ อาจก่อให้เกิดพฤติกรรมรุนแรงและเป็นอันตรายต่อทั้งตนเองและผู้อื่น เช่น การเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน การทำร้ายร่างกายผู้อื่น หรือการทำร้ายตนเอง นอกจากนี้หากเสพในปริมาณมากเกินไปเป็นเวลานาน ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคทางจิตเรื้อรัง เช่น โรคจิตเภท หรือโรคซึมเศร้า ซึ่งมักมาพร้อมอาการหวาดระแวง หูแว่ว เห็นภาพหลอน และแม้จะหยุดใช้ยาแล้ว แต่อาการทางจิตยังสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ อีกทั้งยังรักษาได้ยากและต้องใช้เวลานานกว่าจะทุเลา ขอเน้นย้ำเตือนกลุ่มวัยรุ่นและนักท่องเที่ยว อย่าหลงเชื่อคำชักชวนให้ทดลองใช้ “กระดาษเมา” หรือสารเสพติดทุกชนิด เพราะไม่เพียงแต่เกิดผลเสียต่อร่างกายและจิตใจเท่านั้น แต่ยังอาจนำไปสู่การก่ออาชญากรรมและการเสียชีวิตได้ และยังมีอข้อมูลวันที่ 29 ส.ค.68 นพ.โฆษิต เอี้ยวฉาย หรือ หมอเบ็นซ์ มาสเตอร์พีซ โพสต์คลิปเตือนภัยลงใน TikTok @dr.benz_masterpiece ภัยใกล้ตัวของลูกหลาน ระวังแสตมป์เมา กำลังระบาดหนัก คุณหมอระบุว่า แสตมป์เมา หลอนอันตรายตัวใหม่ วัยรุ่นเยาวชนกำลังฮิตมาก แล้วคุณครู ผู้ปกครอง ถ้าไม่รู้จักวิธีดู รับรองจับไม่ติดแน่นอน ซึ่งในแสตมป์นั้นเขาจะเอาสารที่ชื่อว่า Acid หยดลงไปในกระดาษ ส่วน Acid คือชื่อเล่นของ LSD : Lysergic acid diethyl-amide ตัวเนี้ยทำให้คลั่งหรือฆ่าตัวตายได้ แล้วถ้าใช้ระยะยาวกลายเป็นโรคจิตได้ นอกจากนั้น วันที่ 9 ก.ย. 2568 ศูนย์ข้อมูลบริการภาครัฐเพื่อประชาชน รายงานโดยอ้างคำเตือนจาก นพ.สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ ว่า สรุปได้ว่า “แสตมป์เมา กำลังระบาดในหมู่เยาวชน” หลอนอันตราย ใช้แล้วคลั่ง ถึงขั้นลาโลก เนื้อหาดังกล่าวเป็นจริง มีเจตนาเพื่อป้องกันภัยอาจจะส่งผลเสียต่อสุขภาพ มีการยืนยันจากหน่วยงานของรัฐและมีข้อมูลที่น่าเชื่อถือได้

ศูนย์ต่อต้านข่าวลวงจังหวัดขอนแก่นได้ตรวจสอบเรื่องนี้พบว่า จากข้อมูลของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า สาเหตุที่มีพยาธิใบไม้ตับ เกิดจากการกินอาหารแบบสุก ๆ ดิบๆ โดยเฉพาะอาหารประเภทปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดขาว เช่น ปลาร้า ปลาส้ม ก้อยปลา ลาบปลา ฯลฯ คนจำนวนไม่น้อยเข้าใจผิดคิดว่า การราดเหล้า สามารถฆ่าพยาธิใบไม้ตับได้ ในความเป็นจริงเหล้าขาวไม่สามารถฆ่าพยาธิได้ มีทางเดียวเท่านั้นคือต้องทำอาหารให้สุกเสียก่อน

ศูนย์ต่อต้านข่าวลวงจังหวัดขอนแก่นได้ตรวจสอบเรื่องนี้พบว่า จากข้อมูลของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่า หากตรวจพบว่าติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับจากการกินปลาดิบที่เป็นปลาน้ำจืดเกล็ดขาวแล้ว และกินย่าฆ่าพยาธิคือ ยาพราซิควอนเทล (Praziquantel) เป็นยาหลักที่ใช้ในการรักษา ซึ่งให้ผลการรักษาที่ดีมาก โดยอัตราการรักษาหายประมาณร้อยละ 91-95 แต่หากหายแล้วยังกินปลาดิบที่มีตัวอ่อนพยาธิอยู่ ก็กลับมาเป็นโรคได้อีก การรักษาให้หายขาดต้องไม่กินปลาดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ ด้วย

ศูนย์ต่อต้านข่าวลวงจังหวัดขอนแก่นได้ตรวจสอบเรื่องนี้ พบว่า จากข้อมูลของ ศูนย์วิจัยโรคปรสิต สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ระบุ วิธีกำจัดพยาธิใบไม้ตับอย่างง่ายๆ ในปลาเกล็ดขาวกลุ่มวงศ์ปลาตะเพียน อาทิ ปลาขาวนา ปลาขาวสร้อย ปลาตะเพียน ปลากระสูบ (Panupan Sripan et al., 2017) โดยใช้ความร้อนด้วย microwaving (400 หรือ 800 W) หรือต้มที่ 90 องศาเซลเซียส ที่ 5 นาที สามารถฆ่าระยะติดต่อพยาธิได้ นอกจากนั้นยังใช้วิธีแช่แข็งที่ -20 องศาเซลเซียส 48 ชั่วโมง สามารถฆ่าระยะติดต่อพยาธิได้ รวมถึงหากต้องการรับประทานปลาส้มที่ปลอดพยาธิสามารถแช่แข็งที่อุณหภูมิ -20 องศาเซลเซียส 24 ชั่วโมง สามารถฆ่าระยะติดต่อพยาธิได้

เนื่องจากประเทศไทยเริ่มการรณรงค์ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีให้เด็กแรกเกิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 เป็นต้นมา ดังนั้นผู้ที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 นั้นจึงมีโอกาสที่จะไม่เคยได้รับวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี ดังนั้นผลจากการสำรวจพบว่ากลุ่มประชากรที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 จึงพบการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีสูงถึง 5-8% ซึ่งน้อยว่าผู้ที่เกิดหลังปี พ.ศ. 2535 ซึ่งพบพียงประมาณ 1.5% ทำไมคนที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 ต้องฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี เนื่องจากประเทศไทยเริ่มการรณรงค์ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีให้เด็กแรกเกิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 เป็นต้นมา ดังนั้นผู้ที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 นั้นจึงมีโอกาสที่จะไม่เคยได้รับวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี ดังนั้นผลจากการสำรวจพบว่ากลุ่มประชากรที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 จึงพบการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีสูงถึง 5-8% ซึ่งน้อยว่าผู้ที่เกิดหลังปี พ.ศ. 2535 ซึ่งพบพียงประมาณ 1.5%

แม้จะมีความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันโลก แต่ยัง ไม่มีการออกกฎหมายหรือมาตรการจำกัดการเติมน้ำมัน ของประชาชนในประเทศไทย ​สถานะน้ำมันสำรองของไทย: กระทรวงพลังงานยืนยันว่าประเทศไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอสำหรับใช้งานได้ประมาณ 60-61 วัน แม้ในกรณีที่เกิดเหตุรุนแรงจนต้องปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งหลัก ​มาตรการรับมือ: รัฐบาลใช้วิธี ปรับแผนนำเข้าน้ำมัน จากแหล่งอื่น เช่น แอฟริกาตะวันตกและสหรัฐอเมริกา เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งเดิมในตะวันออกกลาง ​การควบคุมราคา: คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) ได้ใช้กลไก กองทุนน้ำมัน เข้ามาช่วยรักษาเสถียรภาพและตรึงราคาหน้าปั๊ม เพื่อไม่ให้ราคาพุ่งสูงตามตลาดโลกจนกระทบค่าครองชีพ ไม่ใช่วิธีการจำกัดปริมาณการเติม อย่างไรก็ตาม กรมธุรกิจพลังงาน และผู้ประกอบการสถานีบริการน้ำมัน ได้ประกาศขอความร่วมมือประชาชน งดนำภาชนะบรรจุ เช่น แกลลอน ถัง มาซื้อน้ำมันในลักษณะกักตุน

เคยมีข้อความในโซเชียลออนไลน์อ้างว่าวัคซีน “ไม่ปลอดภัย มีสารอันตราย” หรือ “ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย” ซึ่งสร้างความหวาดกลัวต่อการฉีดวัคซีน อย่างไรก็ตาม กรมควบคุมโรคไทยยืนยันว่าวัคซีนที่ใช้มีความปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และสารที่ใช้ไม่มีพิษภัยอย่างที่ถูกกล่าวอ้าง กรมควบคุมโรคย้ำ วัคซีนที่ใช้ในประเทศไทยปลอดภัย มีประสิทธิภาพสารกันเสีย “ไธเมอโรซอล” และสารกระตุ้นภูมิ “อะลูมิเนียม” ปลอดภัย ขอประชาชนอย่าหลงเชื่อข่าวปลอม ตามที่มีการเผยแพร่ข้อความในสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวกับวัคซีน โดยอ้างว่าวัคซีนไม่มีความจำเป็นและอาจก่ออันตรายต่อผู้รับนั้น ล่าสุด 28 กันยายน 2568 นพ.ภาณุมาศ ญาณเวทย์สกุล อธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ขอชี้แจงว่า ข้อมูลดังกล่าวไม่เป็นความจริง วัคซีนทุกชนิดที่นำมาใช้ในประเทศไทย ผ่านการทดสอบด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล ได้รับการขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด ในวัคซีนบางชนิดอาจมีการใช้ ไธเมอโรซอล (Thimerosal) ซึ่งเป็นสารกันเสียในปริมาณน้อยมาก เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรค องค์การอนามัยโลก (WHO) และองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (FDA) ยืนยันตรงกันว่า ปริมาณไธเมอโรซอลที่ใช้ในวัคซีนปลอดภัย ไม่สะสมในร่างกาย ไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดออทิสติกหรือโรคร้ายแรงอื่นๆ ตามที่มีข่าวลือ และวัคซีนบางชนิดมีการใช้ อะลูมิเนียม (Aluminium) เป็นสารช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกัน (adjuvant) ซึ่งมีการใช้มาอย่างปลอดภัยทั่วโลกมากว่า 70 ปีแล้ว ผลการศึกษาและข้อมูลวิชาการยืนยันว่า ปริมาณอะลูมิเนียมที่อยู่ในวัคซีนมีน้อยมาก ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ไม่ก่อให้เกิดโรคร้ายแรงเช่นเดียวกับสารกันเสียไธเมอโรซอล ที่ใช้ในบางวัคซีนซึ่งปลอดภัยเช่นกัน ผลข้างเคียงที่พบจากวัคซีนส่วนใหญ่เป็นอาการเล็กน้อย เช่น เจ็บ บวม แดงบริเวณที่ฉีด หรือมีไข้ต่ำ ซึ่งหายได้เอง ส่วนเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรงพบได้น้อยมาก และมีระบบเฝ้าระวังติดตามอย่างเข้มงวด ทั้งนี้ ข้อมูลทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศยืนยันว่าประโยชน์ของวัคซีนมีมากกว่าความเสี่ยงอย่างชัดเจน วัคซีนสามารถลดการเจ็บป่วยรุนแรง ลดการเสียชีวิต และช่วยป้องกันการแพร่ระบาดของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ กรมควบคุมโรคขอแนะนำประชาชน อย่าหลงเชื่อและอย่าแชร์ข้อมูลที่เป็นเท็จ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับวัคซีน ควรปรึกษาแพทย์ หรือสอบถามข้อมูลที่ถูกต้องได้จากกรมควบคุมโรค โทร. 1422

เชื้อไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) สามารถปนเปื้อนและมีชีวิตอยู่บนผลไม้ที่ถูกสัตว์พาหะ เช่น ค้างคาวแม่ไก่ กัดแทะได้ โดยเฉพาะผลไม้ที่มีน้ำหวาน เช่น อินทผลัม หรือมะม่วง ซึ่งอาจคงอยู่ได้นาน 3 วัน ดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงผลไม้ที่มีรอยกัดแทะ ควรล้างทำความสะอาด ปอกเปลือก หรือนำผลไม้ไปผ่านความร้อนก่อนทานทุกครั้งเพื่อความปลอดภัย การทำลายเชื้อ : ต้มด้วยอุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส นานมากกว่า 15 นาที นอกจากนั้น เชื้อยังถูกทำลายได้ง่ายด้วยสบู่ ผงซักฟอก และน้ำยาฆ่าเชื้อทั่วไป เช่น โซเดียมไฮโปคลอไรด์ ข้อควรระวังเพิ่มเติม: การติดต่อ: มักเกิดจากการสัมผัสสารคัดหลั่งของสัตว์พาหะ หรือการกินผลไม้ที่ปนเปื้อนน้ำลาย/ปัสสาวะค้างคาว การป้องกัน: ล้างผลไม้ให้สะอาด ปอกเปลือก และไม่ควรทานผลไม้ที่หล่นอยู่ใต้ต้น

ย้ำเตือน #โรคพิษสุนัขบ้า เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนเกิดจากเชื้อไวรัสRabiesติดต่อจากน้ำลายสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนมที่ติดเชื้อเช่น สุนัข แมวที่ผ่านการกัด ข่วนหรือเลียบริเวณที่มีแผล ทั้งนี้เมื่อผู้ป่วยแสดงอาการทางระบบประสาทแล้ว มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 100% สถานการณ์ในประเทศไทย (1 ม.ค. - 25 ก.พ. 2569) - พบผู้ป่วย 2 ราย และเสียชีวิตทั้ง 2 ราย - โดยทั้ง 2 จังหวัดที่พบผู้ป่วย เคยมีการรายงานผู้ป่วยยืนยันในปี 2568 มาก่อน . ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เสียชีวิต: - ไม่ได้รับวัคซีนหลังถูกสัตว์กัด/ข่วน - ไม่ได้ล้างแผล หรือทำความสะอาดแผลไม่ถูกวิธี - สัมผัสสัตว์ที่ไม่ได้รับวัคซีน หรือไม่ทราบประวัติการได้รับวัคซีน อาการเริ่มต้น มักมีอาการไม่จำเพาะได้แก่ มีไข้ ชา / เสียว/ปวดแสบร้อนหรือรู้สึกคันผิกปรกติบริเวณแผลที่ถูกกัดหรือข่วน อาการทางระบบประสาท แบบคลุ้มคลั่ง : กระวนกระวาย กลัวน้ำ กลัวลม กลืนลำบาก น้ำลายไหลมาก แบบอัมพาต : กล้ามเนื้ออ่อนแรง เริ่มจากบริเวณที่ถูกกัด การป้องกัน ฉีดวัคซีนสัตว์เลี้ยง นำสุนัขและแมวไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าทุกปี ควบคุมสัตว์เลี้ยง ใส่สายจูงเมื่อนำสัตว์เลี้ยงออกนอกบ้าน หลีกเลี่งการสัมผัส อย่าเข้าใกล้หรือเล่นกับสัตว์ที่ไม่รู้จักหรือสัตว์ที่มีอาการผิดปรกติ แจ้งเจ้าหน้าที่ หากพบสัตว์ไม่ทราบแหล่งที่มาหรือสัตว์ที่มีอาการผิดปรกติในพื้นที่ชุมชน ให้รีบแจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์/สาธารณสุข/เทศบาลในพื้นที่ทันที . ล้างแผล ใส่ยา กักหมา หาหมอ ฉีดวัคซีนให้ครบ" เมื่อถูกกัด/ข่วน อย่าชะล่าใจ! หากถูกกัดหรือข่วน ให้รีบปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างเคร่งครัด เพราะโรคพิษสุนัขบ้าป้องกันได้ ล้างแผลทันที ล้างแผลด้วยสบู่และน้ำสะอาดอย่างน้อย15นาทีให้เข้าถึงรอยลึกของแผล ใส่ยาฆ่าเชื้อ เช่นโพวิโดน-ไอโอดีน(เบตาดีน) กักสัตว์ กักสัตว์ที่กัด/ข่วนไว้สังเกตุอาการ10วัน หากสัตว์ตายให้นำซากไปตรวจ พบแพทย์ทันที เพื่อประเมินความเสี่ยงและรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า(และอาจต้องรับเซรุ่ม)แม้แผลจะเล็กน้อยก็ตามและต้องฉีดให้ครบตามกำหนด

ว้นนี้ (28 ก.พ. 2569) นางสาวอัยรินทร์ พันธ์ฤทธิ์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ในช่วงนี้ประเทศไทยประเทศไทยได้เข้าสู่ “ฤดูร้อน 2569” อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยคาดการณ์ว่า ปีนี้อุณหภูมิจะสูงกว่าปีก่อน และอาจแตะ 42–43 องศาเซลเซียสในพื้นที่เสี่ยง ได้แก่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก ขอให้ประชาชนดูแลรักษาสุขภาพเนื่องจากสภาพอากาศที่ร้อนถึงร้อนจัด โดยหลีกเลี่ยงการทำงานหรือกิจกรรมในที่โล่งแจ้งเป็นเวลานาน เพื่อลดความเสี่ยงอาจป่วยด้วยโรคลมร้อน (Heat stroke) ที่อาจเป็นอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ นางสาวอัยรินทร์ กล่าวว่า โรคฮีทสโตรก เกิดจากภาวะร่างกายร้อนจัดจนส่งผลกระทบต่อระบบต่าง ๆ เป็นอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตต่อกลุ่มเสี่ยงที่เป็นผู้สูงอายุ เด็กเล็กวัยทารกถึงอนุบาล เนื่องจากระบบระบายอากาศในร่างกายยังไม่สมบูรณ์ กลุ่มที่มีโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ โรคปอด โรคอ้วน รวมถึงอาชีพเสี่ยงทั้งในกลุ่มคนทำงานกลางแจ้ง อาทิ ทหาร ตำรวจ และ รปภ. เป็นต้น ขอแนะนำให้ลดกิจกรรมช่วงเวลา 11.00 น. ไปจนถึง 15.00 น. หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง ถ้าต้องออกไปข้างนอก ให้ดื่มน้ำบ่อย ๆ ทุกชั่วโมง เสียเหงื่อมากดื่มน้ำเกลือแร่เพิ่มขึ้น ให้หลีกเลี่ยงช่วงอากาศร้อนจัด สวมเสื้อผ้าระบายความร้อน ระบายอากาศได้ดี มีสีอ่อน ทั้งนี้ ประชาชนสามารถสังเกตอาการได้ หากหน้ามืด เวียนศีรษะ คลื่นไส้ หายใจเร็ว ใจสั่น หน้าแดง เหงื่อไม่ค่อยออก เป็นอาการเตือนความเสี่ยงฮีทสโตรก ต้องรีบปฐมพยาบาลเบื้องต้น รีบพาเข้าพักในที่อุณหภูมิเย็น อากาศถ่ายเท ใช้น้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบตามซอกพับ หน้าผาก คลายเสื้อผ้า ดื่มน้ำถ้ายังมีสติ ถ้าไม่มีน้ำเย็นให้ดื่มน้ำธรรมดาเพื่อระบายความร้อน ถ้าหมดสติให้รีบนำส่งโรงพยาบาลทันที “รัฐบาลห่วงใยสุขภาพประชาชนทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงนี้ที่ทุกภาคของประเทศไทยยังคงมีสภาพอากาศร้อนจัดต่อเนื่อง ขอให้ประชาชนติดตามข้อมูลข่าวสาร ทำตามคำแนะนำของทางราชการ และป้องกันโรคฮีทสโตรกได้ง่ายๆ ดังนี้ 1.ดื่มน้ำสะอาดบ่อยๆ หากสูญเสียเหงื่อมากควรดื่มเครื่องดื่มประเภทเกลือแร่ 2.สวมใส่เสื้อผ้าที่ระบายความร้อนได้ดี ควรเลือกเสื้อผ้าสีอ่อน และไม่รัดแน่นจนเกินไป หลีกเลี่ยงใส่เสื้อ ผ้าสีทึบดํา เพราะจะสะสมความร้อนได้ 3.ไม่ควรอยู่กลางแจ้งคนเดียว ควรอยู่เป็นกลุ่ม เพราะหากมีอาการผิดปกติ จะได้มีคนช่วยเหลือได้ทัน 4.หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่มีแดดจัดต่อเนื่องนานเกินไป หรือในสถานที่ที่มีอากาศถ่ายเทไม่สะดวก 5.หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 6.ห้ามทิ้งใครไว้ในรถที่จอดอยู่กลางแดด โดยเฉพาะเด็กเล็ก” นางสาวอัยรินทร์ กล่าว

นาวาอากาศเอก นายแพทย์ พงศธร คชเสนี ประธานคณะอนุกรรมการเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน สมาคมโรคไตฯ ได้ให้สัมภาษณ์ไว้ว่า "น้ำต้มก้านพริกไม่ได้ช่วยล้างไต ที่สำคัญการรับสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในร่างกาย อาจทําให้ไตทํางานหนักมากกว่าเดิม"

จากที่มีผู้ใช้ X (Twitter) เผยแพร่ข้อมูลเตือนภัยว่า “ในปลาน้ำจืดเกล็ดขาว จะมีพยาธิใบไม้ตับแทรกอยู่ตามเนื้อปลา ครีบ ใต้เกล็ด แต่พยาธิจะตายได้ด้วยความร้อน (กินได้แต่ต้องทำให้สุก) แล้ว พยาธิใบไม้ตับอยู่ในร่างกายของคนได้ 20-30 ปี ไปอุดตันท่อน้ำดีในตับ จนกลายเป็นมะเร็งตับมะเร็งท่อน้ำดีในที่สุด” นั้น กรณีที่ว่า พยาธิใบไม้ในตับสามารถฝังตัวอยู่ในร่างกายได้นานถึง 20 – 30 ปี นั้น จากการตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ คือ เว็บไซต์ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส. www.thaihealth.or.th) พบว่า เป็นข้อมูลจริง จากการตรวจสอบมีข้อมูลที่สอดคล้องกันดังนี้ 1. พยาธิใบไม้ตับ สามารถมีชีวิตอยู่ในท่อน้ำดีของมนุษย์ได้นานถึง 20-25 ปี (หรืออาจถึง 30 ปีได้) หากไม่ได้รับการรักษาเพื่อถ่ายพยาธิออก 2. สำหรับประเด็นที่เสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดีนั้น พบว่า ในรายที่มีพยาธิมากกว่า 200 ตัว ขึ้นไป อาการที่จะพบได้มีตั้งแต่ท้องขึ้น ท้องอืด อาหารไม่ย่อย เจ็บ ๆ ร้อน ๆ ที่ตับ ถ่ายอุจจาระบ่อย เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียน แน่นบริเวณลิ้นปี่ ท้องเดิน ตับโต ระคายเคืองท่อน้ำดี มีอาการอุดตันของทางเดินท่อน้ำดีจนเกิดการอักเสบ อาจจะเป็น ๆหาย ๆ หรือเป็นติดต่อกันเรื่อย ๆ และในที่สุดก่อให้เกิดมะเร็งในท่อน้ำดี มะเร็งในตับ และเสียชีวิตในที่สุด 3. แหล่งที่พบ พยาธิชนิดนี้พบมากในปลาน้ำจืดเกล็ดขาว เช่น ปลาสูด ปลาซิว ปลาไส้ตันตาแดง ปลาสร้อย ปลาตะเพียน ปลาตอง และปลาขาวนา เป็นต้น คำแนะนำเพิ่มเติม : ควรยึดหลัก “สุก ร้อน สะอาด” หลีกเลี่ยงการรับประทานปลาน้ำจืดแบบดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ (เช่น ก้อยปลา) สำหรับผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงในอดีต ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ในตับด้วยการตรวจปัสสาวะ ซึ่งสามารถรู้ผลภายใน 10 นาที (สปสช.)

การส่งต่อข้อมูลเท็จอาจมีความผิดตามกฎหมายได้ ตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 มาตรา 14 ระบุว่า ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์หรือ เผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน อาจมีโทษทั้งจำคุกและปรับ นอกจากนี้ มาตรา 14 (5) ยังระบุว่า ผู้ที่เผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลที่รู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลเท็จ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชน ก็มีความผิดได้เช่นกัน แต่… ⚠️ หากแชร์โดยไม่รู้ว่าเป็นข่าวปลอม อาจต้องพิจารณาตามเจตนา การพิจารณาความผิดมักดูที่ เจตนาและผลกระทบของการเผยแพร่ หากเป็นการส่งต่อข้อมูลที่สร้างความเสียหายร้ายแรง เช่น ข่าวปลอมเกี่ยวกับความปลอดภัย สุขภาพ หรือเศรษฐกิจ ผู้เผยแพร่ก็อาจถูกดำเนินคดีได้ ⚠️ คำว่า “ส่งต่อมาอีกที” ไม่ได้ทำให้พ้นความผิด หน่วยงานรัฐและตำรวจไซเบอร์เตือนว่า การอ้างว่า “ได้รับมาจากที่อื่น” ไม่ใช่ข้อยกเว้นตามกฎหมาย หากข้อมูลนั้นเป็นเท็จและสร้างความเสียหาย 📌 สรุป “การแชร์ข่าวปลอมโดยอ้างว่าส่งต่อมา จะไม่ผิดกฎหมาย” ➡️ ไม่จริง ➡️ ผู้ที่เผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลเท็จอาจมีความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ➡️ ควรตรวจสอบข้อมูลก่อนแชร์ทุกครั้ง

อย. เตือน! อย่าเชื่อ อย่าแชร์ ข่าวปลอมโพรไบโอติกและสมุนไพรจีนรักษามะเร็งที่มีการแชร์ในโลกออนไลน์ ข้อความดังกล่าวไม่เป็นความจริง ผู้ป่วยที่หลงเชื่ออาจละเลยการรักษาที่ถูกต้องและมีความเสี่ยงต่อชีวิต โดย อย. ระบุว่า ตามที่มีการอ้างว่าค้นพบวิธีรักษามะเร็งทุกระยะด้วยโพรไบโอติกหรือจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ที่สามารถทำลายเชื้อโรคในร่างกายได้ โดยไม่ต้องใช้เคมีบำบัดหรือยาปฏิชีวนะ อ้างถึงผู้ป่วยเนื้องอกในสมองหรือมะเร็งในอวัยวะต่าง ๆ หายจากโรคด้วยโพรไบโอติก “ข้อความดังกล่าวไม่เป็นความจริง” ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ โพรไบโอติกเป็นเพียงจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อระบบย่อยอาหาร ไม่สามารถรักษาโรคมะเร็งได้ การแชร์ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องดังกล่าวอาจทำให้ผู้ป่วยละเลยการรักษาที่ถูกต้องและมีความเสี่ยงต่อชีวิตได้ นอกจากนี้ ยังมีข่าวปลอมว่าสามารถรักษามะเร็งด้วยน้ำต้มสมุนไพรจีน หายภายใน 6 วัน ข้อความดังกล่าวก็ไม่เป็นความจริง ผู้ป่วยโรคมะเร็งควรปรึกษาแพทย์ก่อนที่จะใช้วิธีการรักษาอื่นเพิ่มเติม แนะพี่น้องประชาชนตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือก่อนที่จะเชื่อหรือส่งต่อข่าวสาร เช่น แพทย์ เภสัชกร รวมถึงสามารถสอบถามข้อมูลหรือร้องเรียนได้ที่ สายด่วน อย. 1556 หรือผ่าน Line: @FDAThai, Facebook: FDAThai หรือ E-mail: 1556@fda.moph.go.th ตู้ปณ.1556 ปณฝ. กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี 11004 หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ

จากที่มีการแชร์ข้อมูลเตือนภัยในโซเชียลมีเดียว่า “แม้จะไม่ได้ทานอาหารสุกๆ ดิบๆ ประเภทเนื้อสัตว์ แต่ก็ยังตรวจพบพยาธิใบไม้ในตับได้ เพราะกินผักสด” นั้น จากการตรวจสอบข้อมูลทางวิชาการ งานวิจัย และคำชี้แจงจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ พบว่าเป็นข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักระบาดวิทยา โดยมีรายละเอียดดังนี้ 1. สาเหตุ และชนิดของพยาธิ (ข้อมูลยืนยันจาก ผศ.ดร.ณัธคพัชฬ รัตนพิทูลย์ ศูนย์วิจัยโรคปรสิต สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มทส. รายการเรื่องเล่าเช้านี้ // https://youtu.be/tH-Meuhm_8I?si=_fGrX3bQhPVzhwxi ) - พยาธิใบไม้ตับชนิดฟาสซิโอลา (Fasciola) : พยาธิชนิดนี้ปกติพบในสัตว์เคี้ยวเอื้อง เช่น วัว ควาย แพะ และแกะ แต่สามารถติดต่อสู่คนได้ ตัวอ่อนระยะติดต่อของพยาธิชนิดนี้จะออกมาจากหอยน้ำจืด และไป “เกาะอยู่ตามพืชน้ำ หรือ ผักสด” เมื่อคนนำผักน้ำเหล่านั้นมากินดิบโดยล้างไม่สะอาด ตัวอ่อนจะเข้าสู่ร่างกาย และเข้าไปอาศัยอยู่ในท่อทางเดินน้ำดีในตับจนเกิดโรคได้ 2. สถานการณ์การปนเปื้อนในผักสด งานวิจัยล่าสุดพบการปนเปื้อนพยาธิในผักสดจากตลาดในกรุงเทพฯ สูงถึง 77% โดยเฉพาะในเขตห้วยขวาง และจตุจักรพบสูงถึง 90% พยาธิที่พบ นอกจากพยาธิใบไม้ในตับแล้ว ยังพบพยาธิชนิดอื่นที่อันตราย เช่น พยาธิไส้เดือนสุนัข (Toxocara spp.) ซึ่งหากตัวอ่อนหลงทางเข้าตาอาจทำให้ ตาบอด ได้ รวมถึงพยาธิปากขอและพยาธิแส้ม้าที่ทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง และท้องเสียเรื้อรัง ( ‘หมอเจด’ นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา https://www.facebook.com/share/1B4uPvk3Xd/ ) 3. ผักกลุ่มเสี่ยงที่ควรระวัง - พืชน้ำ: ผักบุ้งน้ำ, ผักกระเฉด, ผักพาย, สายบัว และผักกูด (เสี่ยงต่อพยาธิใบไม้ตับฟาสซิโอลา) - ผักใบที่มีร่องซอกซอน : ผักกาดขาวจีน, ผักชี, ขึ้นฉ่าย (เสี่ยงต่อการสะสมของไข่พยาธิจากดิน และปุ๋ยคอก) คำแนะนำสำหรับเรื่องนี่ 1. ควรล้างผ่านน้ำไหลแรงๆ พร้อมขยี้ใบ และแช่ด้วยน้ำส้มสายชู หรือเกลือ (1 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 4 ลิตร) นาน 10-15 นาที 2. วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือการลวกหรือต้มสุก เพราะความร้อนสามารถฆ่าตัวอ่อนและไข่พยาธิได้ทุกชนิด 3. การสังเกตอาการ : หากมีอาการท้องอืด แน่นท้อง ท้องเสียเรื้อรัง หรือตัวเหลืองตาเหลือง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจอุจจาระหรืออัลตราซาวด์ตับ (คู่มือป้องกันพยาธิใบไม้ในตับ : กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค)

กาแฟดำไม่ได้ “ล้างไขมัน” ในเลือดโดยตรง การดื่มกาแฟดำไม่สามารถกำจัดหรือชะล้างไขมันออกจากหลอดเลือดได้ ไขมันในเลือดต้องลดลงจากการควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และการรักษาทางการแพทย์ ⚠️ กาแฟอาจมีผลต่อระดับไขมันบางชนิด สารบางชนิดในกาแฟ เช่น คาเฟอีนและสารในเมล็ดกาแฟ อาจมีผลต่อการเผาผลาญของร่างกาย แต่ไม่ได้ทำหน้าที่ล้างไขมันในเลือด และการดื่มมากเกินไปอาจส่งผลต่อสุขภาพได้ ความจริง การลดไขมันในเลือดต้องอาศัยการปรับพฤติกรรม เช่น ลดอาหารไขมันสูง ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และควบคุมน้ำหนัก ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงของ ไขมันในเลือดสูง และโรคหัวใจได้ 📌 ดังนั้น ข้อความที่ว่า “กาแฟดำช่วยล้างไขมันในเลือดได้” ไม่ถูกต้อง กาแฟดำอาจดื่มได้ในปริมาณพอเหมาะ แต่ไม่ใช่วิธีรักษาหรือกำจัดไขมันในเลือดโดยตรง

ปลายมี.ค.–เม.ย.ส่อร้อนจัด อุณหภูมิจ่อทะลุ 42–43 องศาฯ ดัชนีความร้อนอาจเกิน 50 องศาฯ ประเทศไทยกำลังเผชิญสภาพอากาศแปรปรวนและร้อนจัดกว่าปกติ โดยเฉพาะช่วงปลายเดือนมีนาคมต่อเนื่องถึงเดือนเมษายน ที่อุณหภูมิอาจพุ่งแตะ 42–43 องศาเซลเซียส ขณะที่ดัชนีความร้อนในหลายพื้นที่อาจสูงเกิน 50 องศาเซลเซียส เสี่ยงต่อการเกิดโรคลมแดดและผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน นายสุรพงษ์ สารปะ ผู้อำนวยการกองพยากรณ์อากาศ กรมอุตุนิยมวิทยา เปิดเผยว่า ในช่วงเดือนมีนาคมนี้ สภาพอากาศของประเทศไทยจะมีความแปรปรวนค่อนข้างสูง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง ซึ่งอุณหภูมิจะปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงสายถึงช่วงบ่าย ข้อมูลล่าสุดพบว่า อุณหภูมิสูงสุดวัดได้ที่อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี สูงถึง 39.8 องศาเซลเซียส สะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มอากาศร้อนที่เริ่มทวีความรุนแรงมากขึ้นตั้งแต่ต้นฤดูร้อน ทั้งนี้ ช่วงปลายเดือนมีนาคมต่อเนื่องถึงเดือนเมษายน ถือเป็นช่วงที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากการคาดการณ์ระบุว่า อุณหภูมิสูงสุดในหลายพื้นที่อาจพุ่งขึ้นถึง 42–43 องศาเซลเซียส ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยปกติประมาณ 1.5 องศาเซลเซียส และสูงกว่าปี 2568 ราว 1 องศาเซลเซียส แม้จะยังไม่ทำลายสถิติอุณหภูมิสูงสุดของประเทศไทยที่เคยวัดได้ 44.6 องศาเซลเซียส แต่ก็ถือว่าเป็นระดับความร้อนที่อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของประชาชนอย่างมาก สาเหตุสำคัญมาจากปรากฏการณ์ “ลานีญา” ที่กำลังสิ้นสุดลง และมีแนวโน้มพัฒนาเข้าสู่ภาวะ “เอลนีโญ” ในช่วงเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคมนี้ ส่งผลให้ปริมาณฝนโดยรวมของประเทศไทยในปีนี้มีแนวโน้มลดลงจากค่าปกติราวร้อยละ 30–40 โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทานและพื้นที่ภาคใต้ ที่อาจเผชิญกับสภาวะแห้งแล้งสะสม ขณะเดียวกันอัตราการระเหยของน้ำในธรรมชาติก็จะเพิ่มสูงขึ้นตามอุณหภูมิที่สูงขึ้น นักวิชาการยังประเมินแนวโน้มระยะยาวว่า ภายในปี 2570 ประเทศไทยอาจเผชิญสภาพอากาศร้อนจัดรุนแรงกว่าปีนี้อีก หากสภาพภูมิอากาศยังคงเปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ยังได้แจ้งเตือนว่า ระดับรังสีอัลตราไวโอเลต หรือ UV ในภูมิภาคอาเซียน รวมถึงประเทศไทย มีแนวโน้มพุ่งสูงถึงระดับ 11–12 ซึ่งจัดอยู่ในระดับ “อันตรายอย่างยิ่ง” ประกอบกับความชื้นสัมพัทธ์จากลมทะเล จะยิ่งทำให้ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index) หรืออุณหภูมิที่ร่างกายรับรู้จริง เพิ่มสูงขึ้นมากกว่าอุณหภูมิอากาศจริง โดยในบางพื้นที่อาจสูงเกิน 50 องศาเซลเซียส สถานการณ์ดังกล่าวเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลมแดดหรือฮีทสโตรก รวมทั้งอาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเล เช่น ปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว ด้านนายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ระบุว่า สถานการณ์ความร้อนที่รุนแรงขึ้นในปัจจุบัน เป็นผลจากภาวะ “โลกรวน” ที่ส่งผลให้สภาพอากาศแปรปรวนมากขึ้น นอกจากนี้ยังเกิดปรากฏการณ์ “เกาะความร้อนเมือง” (Urban Heat Island) ซึ่งทำให้พื้นที่เมืองขนาดใหญ่อย่างกรุงเทพมหานครมีอุณหภูมิสูงกว่าพื้นที่โดยรอบ ทั้งนี้ ขอแนะนำให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงเวลา 10.00–16.00 น. ดื่มน้ำให้เพียงพอ สวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี และใช้ครีมกันแดดที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป เพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจากความร้อนและการได้รับรังสี UV ในระยะยาว

คร. เตือน ควันบุหรี่ไฟฟ้ามีสารหนู เสี่ยงเป็นมะเร็งปอด กรมควบคุมโรคเตือน ระวังควันจากบุหรี่ไฟฟ้า มีสารหนูก่อโรคมะเร็ง ส่งผลกระทบระบบทางเดินหายใจ ระบบประสาท ระบบหัวใจ และหลอดเลือด วันที่ 7 มี.ค. 2569 นพ.เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า ผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยจอห์นส์ ฮอปกินส์ สหรัฐอเมริกา ตรวจพบสารพิษกลุ่มโลหะหนัก โดยเฉพาะ “สารหนู (Arsenic)” ในน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าและละอองไอจากการสูบ ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างมาก โดยโลหะหนักดังกล่าวอาจหลุดลอกจากขดลวดในอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้า เมื่อได้รับความร้อนจากแบตเตอรี่ทำให้น้ำยาระเหยกลายเป็นละอองไอ และผู้สูบหรือผู้ใกล้ชิดอาจสูดดมเข้าสู่ร่างกาย นอกจากนี้ บางส่วนยังอาจมาจากสารแต่งกลิ่นรสในน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้า ด้าน ศ.นพ.วินัย วนานุกูล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า สารหนูเป็นโลหะหนักที่มีพิษรุนแรง เมื่อเข้าสู่ร่างกายทางการสูดดม จะกระทบต่อระบบทางเดินหายใจ ทำให้เกิดกล่องเสียงอักเสบ หลอดลมอักเสบ และอาจส่งผลต่อระบบประสาท รวมถึงระบบหัวใจและหลอดเลือด หากได้รับต่อเนื่องเป็นเวลานาน จะเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งปอด กรมควบคุมโรค ย้ำเตือนประชาชน ลด ละ เลิก การใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกชนิด เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพตนเองและคนรอบข้าง หากพบเห็นการลักลอบจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าผ่านช่องทางต่าง ๆ สามารถแจ้งเบาะแสเพื่อดำเนินคดีได้ผ่านแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” ตลอด 24 ชั่วโมง สำหรับผู้ที่ต้องการเลิกสูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้า สามารถขอรับคำปรึกษาได้ที่ สถานพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขใกล้บ้าน หรือโทรสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ฟรีตลอดวัน

นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ศาสตราจารย์เชี่ยวชาญทางอายุรกรรมและสมอง ประธาน ศูนย์ความเป็นเลิศการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข ที่ปรึกษา วิทยาลัยการแพทย์ แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต ให้วมรู้ทางการแพทย์ผ่านเพจ ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha โดยระบุว่า การร้องเพลงไม่ใช่แค่เรื่องของความบันเทิง แต่เป็น "เครื่องมือดูแลสุขภาพแบบองค์รวม" ที่เรามักมองข้ามไป หมอธีระวัฒน์ เผย ร้องเพลงถึงแม้ไม่เพราะ ก็ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกัน 240% การร้องเพลงถึงส่งผลต่อร่างกายได้ 1. พลังของ sIgA: ปราการด่านหน้า Secretory Immunoglobulin A (sIgA) คือแอนติบอดีที่พบมากในน้ำลายและเยื่อบุต่าง ๆ หน้าที่ของมันคือดักจับเชื้อโรคก่อนที่จะเข้าสู่กระแสเลือด การที่การร้องเพลงไปเพิ่มค่านี้ได้สูงถึง 150-240% (อ้างอิงจากงานวิจัยของ University of Frankfurt) หมายความว่าเรากำลังสร้าง "เกราะป้องกัน" ชั้นดีให้กับระบบทางเดินหายใจนั่นเอง 2. วิทยาศาสตร์เบื้องหลังเสียงเพลง ทำไมแค่ร้องเพลงถึงเปลี่ยนเคมีในร่างกายได้? • การลด Cortisol: การร้องเพลงช่วยลดระดับฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) ซึ่งเป็นตัวการหลักที่คอยกดภูมิคุ้มกันของเรา • Vagus Nerve Stimulation: การสั่นสะเทือนของเส้นเสียงไปกระตุ้น เส้นประสาทเวกัส (Vagus Nerve) ซึ่งเชื่อมต่อกับอวัยวะสำคัญทั่วร่างกาย ช่วยให้ร่างกายเข้าสู่โหมด "พักผ่อนและย่อยอาหาร" (Parasympathetic Mode) • Endorphins & Oxytocin: ร่างกายหลั่งสารแห่งความสุขและสารแห่งความผูกพันออกมา ทำให้เรารู้สึกผ่อนคลายและมีความมั่นใจมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องร้องให้เพราะระดับนักร้องอาชีพ งานวิจัยยืนยันว่า "การมีส่วนร่วมและความตั้งใจ" (Active Participation) สำคัญกว่าคุณภาพของเสียง ดังนั้น การร้องเพลงในห้องน้ำ หรือร้องคาราโอเกะกับเพื่อน ก็ให้ผลลัพธ์ที่ยอดเยี่ยมเหมือนกัน งานวิจัยหลายชิ้นที่ศึกษาด้าน Music Psychology และ Psychoneuroimmunology โดยชิ้นที่โดดเด่นและตรงกับตัวเลขมากที่สุดคืองานวิจัยจากมหาวิทยาลัยในเยอรมนี 1. งานวิจัยหลัก: University of Frankfurt (Germany) งานวิจัยนี้ถูกอ้างอิงบ่อยที่สุดเกี่ยวกับเรื่อง sIgAโดยตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Behavioral Medicine • หัวข้อวิจัย: Receptive and Active Therapeutic Interventions with Music to Enhance the Salivary Immunoglobulin A • วิธีการศึกษา: ผู้วิจัยเก็บตัวอย่างน้ำลายจากสมาชิกคณะนักร้องประสานเสียงก่อนและหลังการซ้อมร้องเพลง (Rehearsal) นาน 60 นาที • ผลการทดลอง: พบว่าระดับของ sIgA (Secretory Immunoglobulin A) และ Cortisol มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะ sIgA ที่เพิ่มขึ้นอย่างมากในกลุ่มที่ร้องเพลง (Active singing) เมื่อเทียบกับกลุ่มที่นั่งฟังเฉย ๆ • ลิงก์อ้างอิง: PubMed - PMID: 15132155 2. งานวิจัยจาก Tenovus Cancer Care และ Royal College of Music (UK) งานวิจัยชิ้นนี้ศึกษาผลของการร้องเพลงต่อระบบภูมิคุ้มกันในผู้ป่วยมะเร็งและผู้ดูแล ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่น่าทึ่งในเรื่องของสารเคมีในร่างกาย • หัวข้อวิจัย: Singing promotes resilience and immune self-repair: Determinants of salivary cytokines and cortisol • ตีพิมพ์ใน: วารสาร eCancerMedicalScience(2016) • ผลการทดลอง: การร้องเพลงเพียง 1 ชั่วโมง ช่วยลดฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) และเพิ่มระดับของ Cytokines (สารสื่อประสาทในระบบภูมิคุ้มกัน) ซึ่งช่วยให้ร่างกายสามารถต่อสู้กับอาการเจ็บป่วยได้ดีขึ้น 3. งานวิจัยเกี่ยวกับระดับ Oxygen และการหายใจ นอกเหนือจากสารเคมี ยังมีการศึกษาถึงกลไกทางกายภาพ (Physiological) โดยเฉพาะจากสถาบันทางเดินหายใจ • หัวข้อวิจัย: Effects of singing on lung function and quality of life • สาระสำคัญ: การร้องเพลงต้องใช้การหายใจแบบ Diaphragmatic Breathing (การหายใจด้วยกระบังลม) ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการแลกเปลี่ยนก๊าซในปอด และส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System) ที่ควบคุมภูมิคุ้มกัน

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เรื่องขับรถหรือทำงานกลางแดด ต้องใช้แว่นกันแดด UV 400 เท่านั้น.. เพราะอะไร? การขับรถหรือทำงานกลางแจ้งเป็นเวลานานทำให้ดวงตาต้องเผชิญกับแสงแดดและรังสีอัลตราไวโอเลตโดยตรง ซึ่งรังสีเหล่านี้สามารถสร้างความเสียหายต่อดวงตาได้ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว หลายคนอาจคิดว่าเพียงแค่ใส่แว่นกันแดดที่เลนส์มีสีเข้มก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง การปกป้องดวงตาอย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นต้องใช้แว่นกันแดดที่มีมาตรฐาน UV 400 ซึ่งเป็นระดับการป้องกันรังสีที่ครอบคลุมที่สุด การใส่แว่นกันแดดที่มีมาตรฐาน UV 400 มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะสามารถป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตได้เกือบทั้งหมด แว่นกันแดดประเภทนี้สามารถบล็อกรังสีที่มีความยาวคลื่นสูงสุดถึง 400 นาโนเมตร ซึ่งครอบคลุมทั้งรังสี UVA ที่มีความยาวคลื่นประมาณ 320–400 นาโนเมตร ซึ่งสามารถทำร้ายผิวรอบดวงตาและจอประสาทตาได้ และรังสี UVB ที่มีความยาวคลื่นประมาณ 290–320 นาโนเมตร ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของอาการตาอักเสบและโรคต้อกระจก ดังนั้นการใช้แว่นกันแดดที่มีคุณสมบัติ UV 400 จึงช่วยลดการสัมผัสรังสีอันตรายเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ การได้รับรังสี UV ต่อเนื่องเป็นเวลานานยังเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตาหลายชนิด เช่น ต้อกระจก ซึ่งทำให้เลนส์ตาขุ่นมัวจนการมองเห็นไม่ชัดเจน ต้อเนื้อหรือต้อลม ซึ่งเป็นการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อผิดปกติบนตาขาว รวมถึง จอประสาทตาเสื่อม ที่เกิดจากการทำลายเซลล์รับแสงในดวงตา อีกทั้งยังอาจเกิดภาวะ กระจกตาอักเสบจากแสงแดด หรือที่เรียกว่าอาการ “ตาไหม้” ซึ่งเกิดจากการได้รับแสงแดดจ้าในระดับที่รุนแรง สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือ การใส่แว่นกันแดดที่มีเลนส์สีเข้มแต่ไม่มีคุณสมบัติป้องกันรังสี UV อาจเป็นอันตรายมากกว่าการไม่ใส่แว่นเลย เนื่องจากเมื่อเลนส์มีสีเข้ม รูม่านตาจะขยายกว้างขึ้นเพื่อรับแสงมากขึ้น หากเลนส์นั้นไม่สามารถกรองรังสี UV ได้ รังสีอันตรายก็จะทะลุเข้าสู่ดวงตาได้มากขึ้น ส่งผลให้ดวงตาได้รับความเสียหายได้ง่ายและรวดเร็วกว่าเดิม ดังนั้น ผู้ที่ต้องขับรถหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งควรเลือกแว่นกันแดดที่ระบุชัดเจนว่า UV 400 หรือ 100% UV Protection เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลตได้อย่างมีประสิทธิภาพ และหากต้องทำงานหรือขับรถในสภาพแสงจ้าเป็นเวลานาน ควรเลือกเลนส์แบบ Polarized ซึ่งช่วยลดแสงสะท้อนจากพื้นถนน น้ำ หรือพื้นผิวต่าง ๆ ทำให้มองเห็นได้ชัดเจนขึ้นและช่วยลดความเมื่อยล้าของดวงตา แว่นกันแดดที่มีมาตรฐาน UV 400 ไม่ได้เป็นเพียงอุปกรณ์เสริมเพื่อความสวยงาม แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการปกป้องสุขภาพดวงตา โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ต้องเผชิญกับแสงแดดเป็นเวลานาน การเลือกแว่นกันแดดที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่จะช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคตา และช่วยให้ดวงตาปลอดภัยในระยะยาว เช่นเดียวกับ ศ.พญ. สกาวรัตน์ คุณาวิศรุต จักษุแพทย์ รพ. ตา หู คอ จมูก ที่แนะนำว่า การเลือกแว่นกันแดด ไม่จำเป็นต้องเลือกที่แพงหรือมี brand name ราคาอาจจะไม่สัมพันธ์กับคุณภาพในการป้องกันเสมอไป แต่ควรเลือกซื้อจากร้านที่มีมาตรฐาน มีสลากกำกับบ่งไว้ถึงความสามารถกันแสง UV มากกว่า โดยคำนึงถึงความสามารถป้องกันรังสี UV เพราะรังสี UV ก่อให้เกิดความผิดปกติทางตามากกว่า และอย่างน้อยต้องกันได้ 99-100% หรือมีกำกับว่าถึง 400 nm ซึ่งหมายถึงกันได้ทั้ง UVA, B, C ได้หมด ถ้ามีเครื่องวัดด้วยจะมั่นใจยิ่งขึ้น

กรมควบคุมโรคพบแนวโน้มผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในช่วงต้นปี ซึ่งเป็นช่วงที่โรคมักระบาดตามฤดูกาล กลุ่มเด็กอายุ 5–14 ปีเป็นกลุ่มที่มีอัตราป่วยสูง จึงมีมาตรการคัดกรองเด็กหน้าโรงเรียน หากพบไข้หรือผื่นตุ่มน้ำใสจะให้แยกกักตัวและแจ้งผู้ปกครองทันที โรคสุกใสพบการระบาดได้ตลอดทั้งปี แต่แนวโน้มมักเพิ่มขึ้นในช่วงเดือนมกราคม-เมษายน (โดยเฉพาะช่วงเปิดภาคเรียน)

กรดยูริก กับ โรคเกาต์ “กรดยูริก” สะสมในเลือดสูงกระตุ้นโรคเกาต์ พบได้ที่ไหนบ้าง? รู้จัก กรดยูริก (Uric Acid) ตัวการร้ายที่หากสะสมในร่างกายมาก จะทำใก้เกิดภาวะกรดยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia) เสี่ยงโรคเกาต์ ภาวะไตวาย โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เผยกระบวนการทางเคมี วิธีรักษา และแหล่งกรดยูริกที่ควรกินแต่พอดี กรดยูริก (Uric Acid) สารที่เกิดจากกระบวนการทางเคมีในร่างกายในขณะที่มีการสร้างหรือซ่อมแซมเซลล์ต่างๆ และอีกส่วนหนึ่งเกิดจากอาหารที่มีกรดยูริกสูง เช่น สัตว์ปีก เครื่องในสัตว์ ยอดผัก ถั่วต่างๆ หรือการดื่มเครื่องดื่ม เช่น เบียร์ น้ำผลไม้ที่มีน้ำตาลฟรุคโตส ฉะนั้นควรกินแต่พอดีหรือหลีกเลี่ยงในคนที่มีความเสี่ยงเพราะหากร่างกายมีกรดยูริกมากเกินกว่าความสามารถของไตจะขับออกได้ หรือไตมีความเสื่อมจนความสามารถในการขับกรดยูริกออกจากร่างกายลงลง เช่น ในผู้ป่วยไตเสื่อมหรือไตวาย ก็จะทำให้มีการสะสมของกรดยูริกมากขึ้นอีก ภาวะกรดยูริกในเลือดสูง ภาวะกรดยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia) เป็นความผิดปกติที่พบได้บ่อย โดยทางการแพทย์จะกำหนดว่าเมื่อกรดยูริกในเลือดสูงเกินขีดจำกัดของความสามารถในการละลายของกรดยูริก (Monosodium urate) คือ 6.8 มก./ดล. ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส ถือว่ามีภาวะกรดยูริกสูง ระดับกรดยูริกในเลือดที่เกิน 7 มก./ดล. จะเริ่มมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคข้ออักเสบจากผลึกเกลือยูเรตหรือโรคเกาต์ และเสี่ยงต่อการเป็นนิ่วที่ไต ดังนั้นโดยทั่วๆ ไป เราจึงใช้ระดับกรดยูริก มากกว่า 7 มก./ดล. ในการบอกว่าเป็นภาวะกรดยูริกในเลือดสูงค่าการทำงานของไต (ระดับครีเอตินิน) น้ำหนัก อายุ เพศ ความดันโลหิตและการดื่มแอลกอฮอล์ ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะกรดยูริกในเลือดสูงได้ ปัจจุบันยังพบว่า การมีกรดยูริกสะสมในร่างกายปริมาณมากเป็นเวลานานจะทำให้เกิดภาวะไตเสื่อม เกิดโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งนำไปสู่โรคหัวใจ โรคเส้นเลือดสมอง เพิ่มความเสี่ยงเป็นอัมพฤกษ์อัมพาตได้มากขึ้น โดยข้อมูลจากการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยชายที่เป็นโรคไตวายจนต้องได้รับการรักษาด้วยการฟอกไต ส่วนหนึ่งเกิดจากการเป็นโรคเก๊าท์หรือมีภาวะกรดยูริกในเลือดสูงมาก่อน ในขณะที่ผู้ป่วยหญิงที่ฟอกไตส่วนมากเกิดจากการเป็นโรคเบาหวาน การรักษาโดยการไม่ใช้ยา ออกกำลังกายและลดน้ำหนัก สามารถทำให้ระดับกรดยูริกในเลือดลดลง และลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเกาต์ด้วย จำกัดการรับประทานเนื้อแดงหรืออาหารทะเล การรับประทานเนื้อแดงปริมาณมาก จะทำให้ระดับกรดยูริกในเลือดเพิ่มขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเกาต์ แต่การรับประทาน พืช ฝัก ถั่ว หรือผักที่มีสารพิวรีนสูง ไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเกาต์ ลดหรืองดการดื่มสุรา โดยเฉพาะเบียร์หรือสุราที่ผ่านการกลั่น จำกัดการทานน้ำผลไม้ หรือเครื่องดื่มที่ผสมน้ำตาล รักษาภาวะหรือโรคอื่นที่พบร่วม เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน หรือภาวะไขมันในเลือดสูง การรักษาโดยการใช้ยา จำเป็นต้องปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับวินิจฉัยและการใช้ยาที่ถูกต้องและหมาะสมการตรวจสุขภาพประจำปี จะทำให้เราตรวจพบความผิดปกติ ทำให้แพทย์สามารถวินิจฉัย พร้อมให้คำแนะนำและให้การรักษาได้ถูกต้องและทันท่วงที อย่างไรก็ดีหากพบความผิดปกติของกรดยูริก การลดระดับกรดยูริกในเลือดโดยการปรับพฤติกรรม เป็นวิธีที่ดีที่สุด สามารถทำได้เลย ไม่มีอันตราย หรือผลข้างเคียง และช่วยให้สุขภาพของคุณกลับมาดีขึ้นได้

ในสถานการณ์ที่ "น้ำมันขาดแคลน" หรือมีการจำกัดปริมาณการขาย (เช่น ปั๊มให้เติมได้ไม่เกิน 50 ลิตรต่อคัน) วัดหรือสัปเหร่อจำเป็นต้องนำใบมรณบัตร ไปแสดงต่อปั๊มน้ำมัน เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันความจำเป็นเร่งด่วนในการขอซื้อน้ำมันปริมาณมาก (70-100 ลิตร) มาใช้ใน "การฌาปนกิจศพ" เพื่อไม่ให้ผิดเงื่อนไขการจำกัดปริมาณของปั๊มในขณะนั้น นายกฤษดา มหาวิริโยทัย ผู้ใหญ่บ้านตำบลบางแก้ว และประธานกรรมการวัดสมานรัตนาราม ต.บางแก้ว อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา เปิดเผยว่าขณะนี้ทางวัดได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำมันดีเซลขาดตลาดอย่างหนัก โดยเฉพาะน้ำมันที่ใช้ในการเผาร่างผู้เสียชีวิต ซึ่งขณะนี้น้ำมันสำรองของวัดไม่มีเหลือแล้ว และทางเพจวัดได้โพสต์ข้อความ "ขณะนี้การซื้อน้ำมันต้องนำใบมรณบัตรไปแสดง และสามารถซื้อได้เพียง 50 ลิตร ทำให้ไม่เพียงพอต่อการใช้ในการฌาปนกิจ” ทางวัดต้องใช้ใบมรณบัตรไปแสดงเพื่อขอซื้อน้ำมันดีเซลสำหรับเผาศพ เนื่องจากปั๊มจำกัดปริมาณการขาย

งาดำ พลูคาว ป้องกันเซลล์มะเร็ง ขับสารพิษออกจากร่างกาย บำรุงหลอดเลือด สมองและหัวใจ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สมุนไพรพลูคาว งาดำสกัด (ตรา กินรีทอง) เป็นผลิตภัณฑ์​ที่ได้รับอนุญาตแต่โฆษณาสรรพคุณ​เป็นเท็จ​ หลอกลวงว่า “ให้แม่ห่างไกลมะเร็ง ด้วยงาดำ พลูคาวสกัดเข้มข้น” “เภสัชวิทยาแนะนำ กลุ่มเสี่ยงมะเร็ง ควรกิน” “งาดำพลูคาว ป้องกันการเกิดมะเร็ง ช่วยหยุดการขยายตัวของเซลล์มะเร็ง…ช่วยทำลายเซลล์มะเร็ง เสริมภูมิต้านโรค” “กินแบบสกัดเข้มข้น ได้ผลดีกว่ากินแบบสด 20 เท่า” “งาดำยับยั้งมะเร็งได้…รู้หรือไม่พลูคาวฆ่ามะเร็งได้” “งาดำ พลูคาว พลังสมุนไพร เพื่อสุขภาพ ต้านการอักเสบ เสริมภูมิคุ้มกัน ป้องกันเชื้อโรค ขับสารพิษออกจากร่างกาย บำรุงกระดูก ข้อ สมอง และหัวใจ…ให้สุขภาพแข็งแรงจากภายใน ด้วยคุณค่าจากธรรมชาติ #สมุนไพรงาดำพลูคาวสกัด” สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ขอเตือนว่า ข้อความโฆษณาดังกล่าว เป็นการโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จ หรือเป็นการหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร หากหลงเชื่อโฆษณาดังกล่าว อาจเสียโอกาสในการรักษา และอาจทำให้โรคลุกลามขึ้น ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์และเข้ารับการรักษาที่ถูกต้อง ทั้งนี้ อย. จะดำเนินการตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 กับผลิตภัณฑ์ดังกล่าวต่อไป

“โคกโพธิ์ไชย” ปูพรมตรวจพยาธิใบไม้ตับ ใช้ OV-ATK คัดกรองเชิงรุก ลดเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดี "โคกโพธิ์ไชย” ตรวจพยาธิใบไม้ตับ รุกใช้ OV-ATK คัดกรองเชิงรุกในชุมชน ตั้งเป้า 2.2 หมื่นคน ลดเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดี สถานการณ์ยังน่าห่วง หลังผลคัดกรองรอบแรก 3,000 คน พบ 1 ใน 3 ติดเชื้อ พร้อมเดินหน้าป้องกันต้นทาง วันที่ 5 มี.ค. 2569 นายบุญรอด ขาวเขาอ้อ นายอำเภอโคกโพธิ์ไชย เปิดเผยว่า สถานการณ์พยาธิใบไม้ตับในพื้นที่ อ.โคกโพธิ์ไชย จ.ขอนแก่น ยังคงน่าเป็นห่วง จากการตรวจคัดกรองประชาชนกลุ่มเป้าหมายไปแล้วประมาณ 3,000 คน พบผู้ติดเชื้อราว 1 ใน 3 แม้โรคนี้จะรักษาได้ด้วยการกินยา แต่หากไม่ตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก อาจลุกลามกลายเป็นโรคมะเร็งท่อน้ำดีที่สร้างผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรง ปัจจุบันในพื้นที่มีประชากรราว 22,000 คน หรือร้อยละ 70–80 ยังไม่ได้รับการตรวจคัดกรองโรคนี้ ทางอำเภอจึงตั้งเร่งขยายการตรวจคัดกรองเพื่อให้ครอบคลุมทั้งหมด เพื่อมุ่งสู่การเป็นพื้นที่ปลอดพยาธิใบไม้ตับในอนาคต ในการจัดบริการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับครั้งนี้ ที่หอประชุมที่ว่าการอำเภอโคกโพธิ์ไชย ได้รับความร่วมมือจาก เอ็มดีที นอร์ทอีส สหคลินิก คลินิกเวชกรรมเฉพาะทางพยาธิวิทยาและคลินิกเทคนิคการแพทย์ มาร่วมให้บริการเชิงรุก ใช้ชุดตรวจคัดกรองแบบรวดเร็ว หรือ “OV Antigen Rapid Test Kit” (OV-ATK) ซึ่งเป็นสิทธิประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง 30 บาท) นอกจานี้ยังมีการจัดหน่วยบริการเคลื่อนที่ไปในชุมชน เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงการตรวจได้สะดวกมากขึ้น นายบุญรอด กล่าวต่อว่า นอกจากการตรวจพยาธิที่เป็นปลายทางแล้ว ทางอำเภอยังมีความพยายามในการที่จะสื่อสารรณรงค์ เพื่อเพิ่มการป้องกันโรคตั้งแต่ต้นทางอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมอาหารการกิน โดยเฉพาะปลาน้ำจืดสุกดิบ การขับถ่ายสิ่งปฏิกูล ไปจนถึงการจัดการกับบ่อบำบัดของเสียให้มีมาตรฐานที่ถูกต้อง บนเป้าหมายที่ต้องการให้อำเภอเป็นแหล่งปลอดพยาธิใบไม้ตับ หรือลดให้น้อยลงที่สุดเท่าที่จะทำได้ ภายใต้การอาศัยความร่วมมือกับภาคีต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะโรงพยาบาล สาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ในพื้นที่ ศ. ดร.ไพบูลย์ สิทธิถาวร ภาควิชาปรสิตวิทยา นักวิจัยอาวุโส สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า ชุดตรวจ OV-ATK เป็นผลจากงานวิจัยที่ทางสถาบันฯ ได้เริ่มพัฒนามาตั้งแต่ปี 2558 ใช้เทคนิคตรวจหาแอนติเจนของพยาธิใบไม้ตับผ่านตัวอย่างปัสสาวะที่ให้ผลแม่นยำกว่าการตรวจผ่านอุจจาระหลายเท่า โดยทีมวิจัยได้พัฒนาจนเป็น OV-ATK ชุดตรวจสำเร็จรูปแบบรวดเร็วที่สามารถใช้ในชุมชนได้ง่าย และได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แล้ว “ชุดตรวจ OV-ATK สามารถรู้ผลได้ใน 5–10 นาที และอ่านผลได้ง่ายเหมือนชุดตรวจโควิด-19 คือ แสดงผลเป็นบวกหรือลบด้วยขีดบนแถบตรวจ ปัจจุบันมีการอบรม อสม. ในพื้นที่ภาคอีสานจำนวนมากให้สามารถใช้ชุดตรวจและอ่านผลได้อย่างถูกต้อง เพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงการตรวจและรักษาได้เร็วขึ้น” นักวิจัยอาวุโส สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดีฯ กล่าว